Zona Reservada de Güeppí

Het gebied van de Alto Putumayo is een uitzonderlijk biodivers gebied. In 1997 werd er de Zona Reservada de Güeppí (ZRG) gecreëerd. Een “zona reservada” is een voorlopige titel voor een gebied waar verder onderzoek nodig is om te bepalen als welk soort natuurgebied het wordt erkend. In maart 2006 bereikten de Kichwa en Secoya gemeenschappen een akkoord over de categorisering van het natuurgebied (akkoord van Pantoja), dat zou worden opgedeeld in twee Communale Reservaten of Reservas Comunales (RC Huimeki en RC Airo Pai) en één Nationaal Park (PN Güeppí). Deze verschillende categorisatie bepaalt de beschermingsgraad van het gebied en regels ten aanzien van het gebruik van natuurlijke rijkdommen. Het akkoord werd getekend na een jarenlang proces van consultatie van en onderhandelingen met de inheemse gemeenschappen conform IAO Conventie 169 en is in die zin enig in zijn soort in Peru. Het ontwerp Decreto Supremo betreffende de ZRG moet nu door de Raad van Ministers goedgekeurd worden. Dat de goedkeuring op zich laat wachten heeft veel, zo niet alles te maken met de in 2006 toegekende petroleumconcessies in het natuurgebied.

Het werkingsgebied van de Putumayo organisatie omvat alle Kichwa- en Secoya-gemeenschappen gelegen binnen de Zona Reservada de Güeppí en haar bufferzone, plus enkele gemeenschappen ten zuiden van dit natuurgebied.

Het Alto Putumayo gebied maakt deel uit van de meest biodiverse zone van Zuid-Amerika: het herbergt een zeldzame verscheidenheid aan bossen, fauna, flora en andere natuurlijke rijkdommen. Bovendien gaat het om een belangrijk zoetwaterbekken. Het belang van deze grenszone voor de biodiversiteit werd zowel door Peru als door Colombia en Ecuador erkend, en het hele grensgebied werd uitgeroepen tot beschermd natuurgebied: Parque Nacional Natural La Paya (422 000 ha- Colombia- 1984), Reserva de Producción Faunística Cuyabeno (603 380 ha- Ecuador- 1979) en de Zona Reservada de Güeppí (625 971 ha- Peru- 1997), samen goed voor 1.7 miljoen hectaren beschermd gebied, verspreid over de drie buurlanden. De Peruviaanse, Colombiaanse en Ecuadoriaanse autoriteiten ondernamen al verschillende pogingen om tot werkbare samenwerkingsakkoorden te komen inzake bescherming en duurzaam beheer van deze grensregio, maar omwille van een gebrek aan politieke wil slaagden ze daar niet in. De Europese Unie financiert op dit moment het Project “Un paisaje integrado de conservación y desarrollo sostenible: fortalecimiento de un sistema regional de áreas protegidas y territorios indígenas en la cuenca tri-nacional del Río Putumayo”, uitgevoerd in de drie landen door verschillende organisaties en NGO’s (voor Peru: WWF Peru, CEDIA, AIDESEP).